Жаңартылды: 2 наурыз 2026
2026 жылы Қазақстанда ЖШС-ны қалай ашуға болады
Жеке кәсіпкер үшін бизнесті жүргізудің ең түсінікті, жеңіл әрі ыңғайлы тәсілдерінің бірі – бұл салық салудың оңайлатылған жүйесі (ССОЖ) бойынша ЖК. Егер қарапайым тілмен айтатын болсақ, бұл жағдайда бизнес оңайлатылған режим бойынша жұмыс істейді.
Жеке кәсіпкер үшін бизнесті жүргізудің ең түсінікті, жеңіл әрі ыңғайлы тәсілдерінің бірі – бұл салық салудың оңайлатылған жүйесі (ССОЖ) бойынша ЖК. Егер қарапайым тілмен айтатын болсақ, бұл жағдайда бизнес оңайлатылған режим бойынша жұмыс істейді.
Бұл режим әкімшілік процедуралардың санын азайтып, есептік құжаттаманы дайындауды жеңілдетеді. Ең бастысы, бизнес жүргізуді кәсіпкер өз бетінше – бухгалтерді тартпай-ақ атқара алады. Оңайлатылған режимнің ерекшеліктерін егжей-тегжейлі қарастырайық.
Оңайлатылған декларация қандай ЖК үшін қолжетімді?
Кәсіпкерлер, егер олардың бизнесі бір мезгілде келесі параметрлерге сәйкес келген жағдайда, оңайлатылған жүйені пайдалана алады:
- Қызмет түрлері.
Мысалы, арнайы салық режиміне, яғни «оңайлатылған режимге» өтуге акцизделетін тауарларды, мұнай өнімдерінің кейбір түрлерін өткізумен, сондай-ақ астықты сақтау және қоймалау қызметімен айналысатын кәсіпкерлерге рұқсат етілмейді. Оңайлатылған режимді қолданатын жеке кәсіпкерлер үшін тыйым салынған қызмет түрлерінің толық тізбесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің №970 қаулысымен бекітілген. - Жылдық табыс.
2026 жылы оңайлатылған режим бойынша жұмыс істейтін жеке кәсіпкердің ең жоғары жылдық айналымы 600 000 АЕК-пен шектеледі (2026 жылы бұл шамамен 2,6 млрд теңге).
Тағы да назар аударамыз: оңайлатылған салық салу жүйесі бойынша жұмыс істеу үшін жоғарыда көрсетілген барлық талаптарға бір мезгілде сәйкес келу қажет. Егер кәсіпкер критерийлердің кем дегенде біреуіне сәйкес келмесе, ол жалпыға бірдей белгіленген салық салу режиміне өтеді.
2026 жылы ҚР-да оңайлатылған режим бойынша жеке кәсіпкердің қандай салықтар төлейтінін түсіну үшін оның жалдамалы жұмыскерлері бар-жоғын білу керек. Бизнесмен жалғыз жұмыс істейтін немесе қызметкерлерді жалдайтын екі жағдайды да егжей-тегжейлі қарастырайық.
2026 жылы қызметкерлерді тартпай-ақ жұмыс істейтін ЖК үшін оңайлатылған режим бойынша салынатын салықтар
Қосымша мамандар жалдамайтын бизнесмен бюджетке салық төлемдерін және өзі үшін міндетті жарналарды жүзеге асырады.
Әлеуметтік салықтың мөлшерлемесі 6%-ды құрайды. 2026 жылы жеке табыс салығы (ЖТС) табыс 8 500 АЕК-тен төмен болған жағдайда 10% болады, ал одан жоғары болса — 15% мөлшерінде белгіленеді.
ЖК ашу
Кәсіпкер өз пайдасына келесіні төлейді:
- Міндетті зейнетақы жарнасы (МЗЖ) – ай сайынғы табыстың 10%-ы.
- Әлеуметтік жарналар – жалақының 5 %-ы.
- Медициналық сақтандыру төлемдері (МӘМСЖ) – 1,4 ЕТЖ-ның 5%-ы (бұл 2026 жылы 5 950теңгені құрайды).
2026 жылы оңайлатылған режим бойынша жалақы мөлшерін кәсіпкер өзі белгілей алатынын ескеріңіз, заңнама тек соманың шегін регламенттейді. Осылайша міндетті зейнетақы жарналарын енгізген кезде, бұл айына 1-ден 50 ЕТЖ-ға дейін (2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЕТЖ – 70 000 теңге), ал әлеуметтік аударымдар кезінде – айына 1-ден 7 ЕТЖ-ға дейін.
Аударылған төлемдер ай сайын жасалады. Жарналарды есепті айдан кейінгі айдың 25-не дейін жасау қажет.
Бұдан басқа бірнеше ерекшелікті есте сақтау маңызды:
- Егер кәсіпкер бала күтіміне байланысты демалыста болса, бірақ ресми түрде өз жұмысын тоқтатпаса және пайда табуды жалғастырса, онда МЗЖ және әлеуметтік жарналарды төлеу қажет (кемінде бір ЕТЖ-дан).
- Егер кәсіпкер қызметін тоқтатпаса, бірақ ол пайда алмаса, оған бәрібір есеп беруге тура келеді.
- Тіпті сіз қызметіңізді тоқтатып, салық есептілігін ұсынбасаңыз да, ай сайын МӘМСЖ төлеуіңіз қажет (1,4 ЕТЖ-ның 5%-ы).
2026 жылы оңайлатылған режим бойынша жалдамалы қызметкерлермен жұмыс істейтін ЖК үшін салықтар
Егер бизнесмен мамандарды жалдаса, онда ол да жоғарыда көрсетілген төлемдерді (өз пайдасына және бюджетке) жасайды. Сонымен қатар ол өзінің әрбір маманы үшін қаражат аударуы қажет:
- 2%-дан 6%-ға дейін – ЖТС
- 10% – МЗЖ
- 5% – әлеуметтік аударымдар
- 3% – МӘМС (міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру)
- 2% – МӘМСЖ (медициналық сақтандыруға арналған жарналар)
- 3,5% – МЗЖК (міндетті зейнетақы жарналарының қосымша жарналары)
Пайыздар жалдамалы мамандардың жалақы сомасынан есептеледі. Сондай-ақ қызметкердің мәртебесін (зейнеткер, мүгедек, шетелдік және т.б.) ескеру қажет.
Есіңізге сала кетейік, оңайлатылған салық жүйесі бойынша жұмыс істейтін кәсіпкерлер жұмыскерлер үшін әлеуметтік салықтан босатылады. Бірінші қаралған жағдайдағыдай, мамандар үшін төлемдер әр ай сайын (есепті айдан кейінгі айдың 25-іне дейін) жасалады.
Бұдан басқа бизнесмен жұмыс беруші ретінде өз қызметкерлеріне еңбекке жарамсыздық парақтарын, демалыс ақысын немесе егер қызметкер еңбек демалысын пайдаланбаса, өтемақы төлеуі тиіс.
Оңайлатылған режим бойынша ЖК үшін ҚҚС төлеу
2026 жылы Қазақстан Республикасының Салық кодексіндегі ең маңызды өзгерістердің бірі — арнайы салық режимін (СНР) қолданатын жеке кәсіпкерлер енді қосылған құн салығын (ҚҚС) төлеушілер болып табылмайды.
Қазақстанда оңайлатылған режим бойынша ЖК-ні қалай жүргізу керек?
Мұны кез келген ыңғайлы тәсілмен: дербес, аутсорсингтегі бухгалтердің немесе штаттық бухгалтердің көмегімен жасауға болады. Әр нұсқаның өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Мысалы, штатқа бухгалтерді жалдау әрдайым экономикалық тұрғыдан орынды бола бермейді (әсіресе егер біз шағын бизнес туралы айтатын болсақ). Сондықтан шағын бизнес аутсорсингте бухгалтерия жүргізу қызметін жиі пайдаланады.
Өз кезегінде бухгалтерияны дербес жүргізу барлық аспектілерді мұқият зерделеуді білдіреді, көптеген ерекшелікті ескеру қажет. Мысалы, кәсіпкер қандай тәсілмен табыс таба алатынын және оған қандай құжаттарды дайындауға тура келетінін қарастырайық:
- Қолма-қол ақша. Қолма-қол ақшамен жұмыс істеу үшін онлайн-касса қажет, әрбір сауда жасаған кезде, клиентке чек беру қажет
- Банк картасы бойынша төлем. Бұл жағдайда да онлайн-касса қажет.
- Қосымша арқылы жүргізілетін операциялар (мысалы, Homebank немесе Kaspi сервисі арқылы). Бұл жерде де онлайн-кассасыз болмайды.
- Банктегі ЖК шотына аудару. Егер сізбен тауар үшін есеп айырысатын болса, онда төлем жасауға арналған шотты, жүкқұжатты және электрондық шот-фактураны (ЭШФ) дайындау талап етіледі. Ал егер клиенттер сіздің қызметтеріңізге осылайша ақы төлесе, онда шот жазып беріп, орындалған жұмыстардың қағаз немесе электрондық актісін (ОЖЭА) жасау және ЭШФ дайындау қажет.
2026 жылы оңайлатылған режимдегі ЖК ЭШФ жазып беруге міндетті ме? 2021 жылғы 1 сәуірден бастап, егер заңды тұлғалармен немесе ЖК-мен жасалатын бір шарт бойынша сома (оңайлатылған режимді, патентті қолданатындардан басқа) 1 000 АЕК-тен, яғни 5 325 000 теңгеден асса, бұл құжатты жазып беру қажет.
ЖК үшін шот ашу
Бірақ мұнымен шектелмейді. Келесі кәсіпкерлерге ЭШФ дайындау қажет:
- ҚҚС төлеушілер болып табылатын кәсіпкерлер.
- Басқа елдерден әкелінген тауарларды сататын (импорт) кәсіпкерлер.
- ҚҚС төлемейтін, бірақ ЭШФ жүйесінің «Виртуалды қойма» (ВҚ) модулінде тіркелген тауарларды сататын кәсіпкерлер.
- Халықаралық жүк тасымалдау саласында қызметтер көрсететін (ҚҚС төлейтініне қарамастан) кәсіпкерлер
Аталған санаттағы бизнесмендер шартқа сәйкес сома 1 000 АЕК-ке жетпеген жағдайда, ЭШФ дайындауы қажет екенін ескеріңіз..
Оңайлатылған жүйе бойынша кәсіпкерлер қандай есептілікті дайындайды?
Оңайлатылған режим бойынша жұмыс істейтін жеке кәсіпкерлер 910.00 нысанын жарты жылда бір рет тапсыруы тиіс:
- I жартыжылдықтың қорытындысы бойынша құжатты 1 шілдеден 15 тамызға дейін ұсынады. Сондай-ақ 25 тамызға дейін табыс салығын төлейді.
- II жартыжылдық үшін есептілік 1 қаңтардан бастап тапсырылады. Оны есепті жылдан кейінгі жылдың 15 ақпанына дейін тапсырып үлгеру қажет. Бұдан бөлек, 25 ақпанға дейін ЖТС төлеу керек.
Нысан онлайн түрде тапсырылады, бұл уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді.
Жеке кәсіпкерлер үшін жеңілдіктер бар ма?
Қазақстанның Салық кодексінде оңайлатылған жүйе бойынша жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін жеңілдіктер жазылған. Бірақ бұл жеңілдіктер тек мамандарды жалдайтын бизнесмендерге ғана қатысты.
ЖК әрбір қызметкер үшін төлейтін салықты 1,5%-ға төмендетуі мүмкін. Бұл маманның жалақысы 25 АЕК (яғни 108 125 теңге) немесе осы көрсеткіштен асқан жағдайда ғана мүмкін болады.
Жеңілдікті 910.00 нысанын толтырған кезде қолдануға болады. Төлем жасауға арналған соманы есептеу автоматты режимде орындалатын болады.
Кәсіпкер тек жеңілдіктерге ғана сене алмайтынына назар аударыңыз. Ол өз міндеттемелерін, оның ішінде салықты уақтылы төлеу жөніндегі міндеттемелерін есте ұстауы қажет. Әртүрлі бұзушылықтар ескерту (бірінші рет) арқылы жазаланады. Екінші және одан кейінгі бұзушылықтар анықталған кезде, кәсіпкерге айыппұл салынады. Оның үстіне аз сома емес – 15-тен 50 АЕК-ке дейін.
Оңайлатылған салық жүйесі кәсіпкерлерді қарапайымдылығымен және айқындылығымен тартады, бұл барлық есепті өз бетінше жүргізуге және бөгде мамандардың қымбат тұратын қызметтеріне жүгінбеуге мүмкіндік береді. Алайда оңайлатылған жүйеде де барлық ерекшеліктерді біліп, заңнама нормаларын түсіну маңызды. Бұл өз бизнесіңізді ашық әрі тиімді жүргізуге, жеңілдіктерді пайдалануға және ескерту мен айыппұлдарға жол бермеуге мүмкіндік береді.
