Кімге, қалай және қанша: 2026 жылы Қазақстандағы оңайлатылған салық режимі

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бизнес жүргізуге қатысты барлық мәселе жаңа Салық кодексімен реттелетін болады. Атап айтқанда, елеулі өзгерістер оңайлатылған салық режиміне енгізілді. Жаңартылған режим стандарт оңайлатылған салық режимі мен бөлшек салықты біріктіреді. Мұндай шара кәсіпкерлер мен бақылау органдарының жұмысын жеңілдетіп, салық салу жүйесін оңайлатады және оның ашықтығын арттырады.

Оңайлатылған салық режиміндегі жаңалықтардың мәні неде? Жаңа жағдайда қалай жұмыс істеу керек? Оңайлатылған салық режимінде қандай қызмет түрлері қалады? Жаңа режимге қалай өтуге болады?

2026 жылдан бастап Қазақстанда оңайлатылған салық режимі бойынша рұқсат етілген және тыйым салынған қызмет түрлері

Үкімет бекіткен тыйым салынған қызмет түрлерінің тізімінде 44 санат пен 185 ЭҚЖЖ бар. Оларға жататын кәсіпкерлер 2026 жылы оңайлатылған салық режимін қолдана алмайды. Бұл үлкен көрсеткіштерге қарамастан, көптеген бизнес түрлері әлі де «ескі тәртіппен» жұмысын жалғастыра береді. Атап айтқанда, бұл:

• Шағын сауда объектілері. Бұл топқа жақын маңдағы дүкендер мен минимаркеттер кіреді. Мұндай объектілердің ассортименті шектеулі болады және олар негізінен бірінші қажеттіліктегі тауарларға басымдық береді.
• Қоғамдық тамақтану орындары. Осылайша, кафе мен кофеханалар оңайлатылған жүйені сақтай алады.
• Сұлулық саласының мекемелері.
• Тұрмыстық қызмет көрсететін компаниялар. Бұл өте кең ауқымды санат, оған тазалау қызметтері, шеберханалар, жөндеу ұйымдары және сервис орталықтары кіреді.
• B2C (ағылш. business-to-consumer – «тұтынушыға арналған бизнес») сегментінде жұмыс істейтін шағын бизнес. Мысалы, фитнес нұсқаушылары, әртүрлі оқу пәндері бойынша репетиторлар, фотографтар.
• Онлайн-бизнес. Бұл топқа фриланс ретінде жұмыс істейтін, онлайн қызмет көрсететін кәсіпкерлер кіреді.
• Өндірістік компаниялар. Алайда бұрынғы жұмыс жағдайларын тек акцизделмейтін тауарларды (яғни, металдармен, отынмен, жер қойнауын пайдаланумен байланысты емес) өндіретін ұйымдар ғана сақтай алады.
• Жалдау бизнесі. Оңайлатылған салық режимін тұрғын үйді, офисті немесе техниканы жалға беретін кәсіпкерлер сақтай алады. Базарлар, сондай-ақ 1-2 санаттағы сауда орталықтары бұл тізімге кірмейді.

Жалдау бизнесі. Оңайлатылған салық режимін тұрғын үйді, офисті немесе техниканы жалға беретін кәсіпкерлер сақтай алады. Базарлар, сондай-ақ 1-2 санаттағы сауда орталықтары бұл тізімге кірмейді.

• Отын, металдар, акциздік тауарлар.
• Сақтандыру.
• Жер қойнауын пайдалану.
• Кеңес беру және маркетинг қызметтері. Мысалы, оңайлатылған жүйеде салық кеңесшілері, заңгерлер, аудиторлар, бухгалтерлік есеп мамандары жұмыс істей алмайды.
• Құрылыс (тұрғын және тұрғын емес объектілер). Бұл тізімде тұрғын үймен жүргізілетін операциялар (сатып алу, сату) бойынша маманданған бизнес те бар.
• Жалға беру, субжалға беру. Шектеулер тек сауда орындарын, мысалы, базардағы алаңдарды жалға беруге қатысты.
  
  Жаңалықтарға қарамастан, сарапшылардың шамалап есептеуіне сәйкес, шағын бизнеске жататын компаниялардың 70%-на дейін оңайлатылған жүйеде жұмысын жалғастыра береді.

Жаңалықтарға қарамастан, сарапшылардың шамалап есептеуіне сәйкес, шағын бизнеске жататын компаниялардың 70%-на дейін оңайлатылған жүйеде жұмысын жалғастыра береді.

Оңайлатылған салық режимін қолдана алмайтын компаниялардың тізімі қарастырылған. Бұл тізімге келесі ұйымдар кіреді:

• Жылдық табысы 600 000 АЕК-тен жоғары ұйымдар.
• Басқа ұйымдардың қатысу үлесі 25%-дан асатын ұйымдар.
• Коммерциялық емес ұйымдар.
• Арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғаларға қатысатын адамдар құрған ұйымдар.
• Арнайы экономикалық аймақта қызмет ететін, «Астана Хаб» IT-стартаптар технопаркінде жұмыс істейтін ұйымдар.
• Бірлескен қызмет туралы шарт бойынша жұмыс істейтін салық төлеушілер.

2026 жылы ҚР-да жаңа оңайлатылған салық режимі бойынша айналымдар мен лимиттер

Қазіргі уақытта оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін жылдық табысы 180 млн теңгеден аспайтын кәсіпкерлер қолдана алады. 2026 жылы Қазақстанда ЖК мен басқа да бизнес үшін оңайлатылған режимнің шекті мөлшері 600 000 АЕК болып белгіленді. Бұл жылына шамамен 2,5 млрд теңгеге тең.

2026 жылдан бастап оңайлатылған салық режиміндегі ЖК мен басқа да бизнес үшін белгіленген жұмыскерлер саны

Бұрын оңайлатылған режимде жұмыс істейтін кәсіпкерлер 30 қызметкерге дейін жалдай алатын. Ал бөлшек салық режимінде жұмыс істейтіндер үшін жалдамалы мамандар саны бойынша мүлде шектеу болмаған. Жаңа Салық кодексі барлық шектеуді алып тастайды, демек оңайлатылған жүйеде жұмыс істеген кезде кез келген мөлшерде қызметкер жалдауға болады.

2026 жылы ҚР-да оңайлатылған жүйе бойынша салық мөлшерлемесі

Қазіргі уақытта оңайлатылған жүйеде мөлшерлеме 3%, ал бөлшек салық төлеушілерде 4% болып белгіленген. Жаңа ережеге сәйкес мөлшерлеме 4% болады. Алайда мәслихаттар (жергілікті өзін-өзі басқару органдары) мөлшерлемені өз бетінше 50%-ға арттыра немесе азайта алады. Осыған байланысты мөлшерлеме өңірге қарай 2%-дан 6%-ға дейін өзгеруі мүмкін.

2026 жылға арналған оңайлатылған салық режиміндегі ҚҚС шегі

Негізгі жаңалықтардың бірі – 2026 жылы Қазақстанда оңайлатылған салық режимін қолданатын ЖК мен ЖШС ҚҚС төлемейді.

Оңайлатылған салық режимінде қандай салық төленбейді? 

Оңайлатылған жүйеде қалатын компаниялар әлеуметтік салық төлеуден босатылады. Бұл бизнеске түсетін салық жүктемесін азайтып, шығынды оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Оңайлатылған салық жүйесінің «географиясы»

Оңайлатылған салық режиміндегі кәсіпкерлерге географиялық шектеу қойылмайды, олар Қазақстанның кез келген өңірінде жұмыс істей алады.

Оңайлатылған салық режиміндегі компаниялардың контрагенттері

Оңайлатылған режимде жұмыс істейтін кәсіпкерлер әртүрлі клиенттермен — жеке кәсіпкерлермен, заңды және жеке тұлғалармен ынтымақтаса алады.

Есептілікті ұсыну

Кәсіпкерлер жарты жылда бір рет 910.00-нысан бойынша декларацияны және тоқсанына бір рет 200.00-нысан бойынша декларацияны толтыруы тиіс.

Басқа ерекшеліктер

Басқа өзгерістерді де ескерген жөн:

Компаниялар КТС бойынша белгілі бір шығыстарды шегерімге жатқыза алмайды. Бұл, ең алдымен, оңайлатылған салық режимінде жұмыс істейтін басқа бизнес субъектілерінен тауар сатып алу, қызмет көрсетуге немесе жұмыстарды орындауға тапсырыс беру шығыстарына қатысты.

Бизнес оңайлатылған жүйеде қызмет көрсеткен жағдайда, егер есеп айырысу қолма-қол ақшамен жүргізілсе, жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіндегі (ЖСТ) тапсырыс берушілермен жұмыс істей алмайды.

Егер кәсіпкердің кірісі 24 000 АЕК-тен (шамамен 100 млн теңге) асса, салық салынатын кірісті ЕТҚ (еңбекақы төлеу қоры) мөлшеріне азайтуға болады.

Оңайлатылған салық режиміне өту

Осы жерде оңайлатылған салық режиміне қалай өтуге болады деген сұрақ туындайды. Оңайлатылған режимде қалу немесе оған өту үшін (егер бизнес жаңа талаптарға сай болса) салық органдарына тиісті өтініш беру қажет. Мұны 2026 жылғы 1 қаңтардан 28 ақпанға дейін жасау маңызды. Егер кәсіпкер салық органын белгіленген мерзімде хабардар етпесе, 1 наурыздан бастап ол автоматты түрде жалпыға бірдей белгіленген салық салу режиміне ауыстырылады.

1 қаңтардан бастап хабарламаны үш тәсілмен жіберуге болады:

• Мемлекеттік қызметтер арқылы онлайн. Мысалы, «Салық төлеушінің кабинеті» немесе «Салық процесіне әкімгерлік етудің интеграцияланған жүйесі» арқылы.
• Ірі банктердің мобильді қолданбалары арқылы онлайн.
• Қағаз жүзінде офлайн. Бұл тәсілді таңдаған жағдайда, құжатты орналасқан жеріңіз бойынша мемлекеттік кірістер басқармасына тапсыру қажет.

1 қаңтардан бастап кәсіпкерлерге оңайлатылған салық режиміне өту қажеттілігі туралы push-хабарлама жіберіледі. Хабарламада процедураны жеңілдететін қадамдық алгоритм көрсетіледі. Сұрақтарыңыз болса, байланыс орталығы нөміріне қоңырау шалу арқылы Мемлекеттік кірістер комитетіне хабарласып, кеңес ала аласыз.

Қазір кәсіпкерлер не істеуі қажет? Егер сіз оңайлатылған салық режимінде жұмыс істеуді жалғастырғыңыз келсе немесе компанияңыз жаңа талаптарға сай болғандықтан оған өтуге жоспарласаңыз, салық органына уақытында хабарлама жіберу маңызды. Бұл қадам өту процесін жеңіл және қиындықсыз етіп, мәселелердің алдын алады: жалпыға бірдей белгіленген режимге автоматты түрде ауысу салық жүктемесінің ұлғаюына әкеп соғады.