Зейнетақы аннуитеті: зейнет жасына жетпей төлемдер ала бастаудың жолы

Алайда заңнамада тағы бір мүмкіндік қарастырылған, ол — зейнетақы аннуитеті. Бұл құрал белгіленген талаптарды орындаған жағдайда тұрақты төлемдерді ертерек алуға және болашаққа қосымша табыс көзін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Соңғы жылдары зейнетақыны жоспарлау мәселесіне қызығушылық біртіндеп артып келеді. Көпшілік зейнетақы жинағының мөлшері туралы ғана емес, белсенді еңбек қызметін аяқтағаннан кейінгі табысы қандай болатыны туралы да ойлана бастады.

Зейнетақы аннуитетінің қалай жұмыс істейтінін, оны кім ресімдей алатынын және мұндай шешімді таңдаған кезде қандай шарттарға назар аудару қажет екенін қарастырайық.

Зейнетақы аннуитеті дегеніміз не?

Зейнетақы аннуитеті — өмірді сақтандыру компаниясымен жасалатын шарт. Ол заңнама талаптарын сақтаған жағдайда зейнетақы жинағының бір бөлігін БЖЗҚ-дан аударып, жалпы белгіленген зейнет жасына жеткенге дейін тұрақты төлемдер ала бастауға мүмкіндік береді.

Зейнет жасына жеткеннен кейін төлемдер шарт талаптарына сәйкес жалғаса береді. Бұл ретте шарт жасалғаннан кейін түсетін міндетті зейнетақы жарналары БЖЗҚ-дағы жеке зейнетақы шотына аударыла береді. Осылайша зейнетақы аннуитеті төлемдердің қосымша тұрақты көзін алдын ала қалыптастыруға және зейнетақы жүйесінде қаражат жинауды жалғастыруға мүмкіндік береді.

Кім зейнетақы аннуитетін ресімдей алады?

Заңнамаға сәйкес азаматтардың жекелеген санаттары кейінге қалдырылған зейнетақы аннуитетін ертерек жаста ресімдей алады.

Шартты мына азаматтар жасай алады:

• жеткілікті мөлшерде зейнетақы жинағы бар ер адамдар — 55 жастан бастап;
• әйелдер — 53 жастан бастап;
• зиянды еңбек жағдайларында жұмыс істейтін адамдар.

Нақты талаптар мен жеткіліктілік шектері Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасымен айқындалады.

Зейнетақы аннуитетінің қандай артықшылықтары бар?

Ең алдымен, бұл — жалпы белгіленген зейнет жасына жетпей-ақ тұрақты төлемдер ала бастау мүмкіндігі. Бұл оның негізгі артықшылықтарының бірі. Ал көпшілік үшін зейнетақы аннуитеті — белсенді еңбек қызметін аяқтау мен зейнетке шығу арасындағы кезеңде қосымша табыс көзі. Бұл ретте төлемдерді алу жұмысты жалғастыруға және кәсіби қызметтен табыс табуға кедергі келтірмейтінін атап өткен жөн.

Өмір бойы төленетін төлемдер

Зейнетақы аннуитетінің тағы бір маңызды ерекшелігі — шарт талаптарына сәйкес өмір бойы төлемдер алу мүмкіндігі. Бұл еңбек қызметін аяқтағаннан кейінгі ұзақ мерзімге тұрақты табыс көзін алдын ала қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Төлемдерді арттыру мүмкіндігі

Көпшілік шарт талаптарына қарай төлемдер мөлшерін ұлғайту тетіктері қарастырылуы мүмкін екенін біле бермейді. Сондықтан зейнетақы аннуитетін таңдаған кезде нақты бағдарламаның талаптарымен алдын ала танысып алған маңызды.

Жақындарыңыздың мүдделерін қорғау

Бұл қалай жүзеге асады? Зейнетақы аннуитеті шарттарында төлемдердің кепілдік берілген кезеңі қарастырылуы мүмкін. Егер осы кезең ішінде сақтандыру жағдайы туындаса, шарт талаптары мен заңнама талаптарына сәйкес төлемдер мұрагерлердің немесе тағайындалған алушылардың пайдасына жалғастырылуы

Еңбек қызметін жалғастыру мүмкіндігі

Зейнетақы аннуитеті бойынша төлемдерді алу адамның жұмысын жалғастыруына және басқа көздерден табыс табуына шектеу қоймайтынын тағы да атап өткіміз келеді.

БЖЗҚ-дағы жинаққа не болады?

Егер сіз сақтандыру компаниясымен шарт жасасу туралы шешім қабылдасаңыз, болашақ төлемдерді қамтамасыз етуге қажетті сома аударылады. Бұл ретте шарт жасалғаннан кейін түсетін міндетті зейнетақы жарналары БЖЗҚ-дағы жеке зейнетақы шотына аударыла береді.

Кейін бұл жинақты заңнамаға сәйкес пайдалануға болады. Осылайша зейнетақы аннуитетін ресімдеу зейнетақы жүйесінде қаражат жинауды одан әрі жалғастыруға кедергі келтірмейді

Төлемдер мұраға қалдырыла ма?

Бұл — көпшілікті қызықтыратын маңызды сұрақтардың бірі. Төлемдерді мұраға қалдыру тәртібі нақты шарттың талаптарына байланысты. Егер шартта кепілдік берілген кезең қарастырылса, клиент осы кезең ішінде қайтыс болған жағдайда, төлемдер шарт талаптарына сәйкес мұрагерлердің немесе тағайындалған алушылардың пайдасына жалғастырылуы мүмкін. Сондықтан шарт жасамас бұрын кепілдік берілген кезеңнің талаптарымен және төлемдерді жүзеге асыру тәртібімен алдын ала танысып алған жөн.

Клиенттердің мүдделері қалай қорғалады?

Өмірді сақтандыру компаниялары Қазақстанның қаржы нарығының ең жоғары деңгейде реттелетін сегменттерінің бірінде жұмыс істейді және уәкілетті мемлекеттік органның қадағалауында болады. Қосымша қорғау деңгейін сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры қамтамасыз етеді. Кепілдік беру тәртібі мен көлемі Қазақстан Республикасының заңнамасымен айқындалады.

Сонымен қатар өмірді сақтандыру компанияларына капиталға, төлем қабілеттілігіне, активтердің сапасына және тәуекелдерді басқару жүйесіне қатысты қатаң талаптар қойылады. Сондықтан зейнетақы аннуитетін таңдаған кезде болашақ төлемдердің мөлшерін ғана емес, сақтандырушының сенімділігін, қаржылық тұрақтылығын және клиенттерге көрсететін қызметінің сапасын да бағалау маңызды.

Зейнетақы аннуитетін қалай таңдауға болады?

Қазақстан нарығында зейнетақы аннуитеті бойынша сақтандыру қызметтерін бірнеше өмірді сақтандыру компаниясы ұсынады. Заңнама талаптары бірыңғай болғанына қарамастан, шарттардың талаптары әр компанияда өзгеше болуы мүмкін. Сондықтан мамандар мына факторларға назар аударуды ұсынады:

• төлемдердің мөлшері мен кезеңділігі;
• төлемдерді арттыру тетігінің болуы;
• сақтандыру компаниясының пайдасын бөлуге қатысу шарттары;
• кепілдік берілген кезеңнің болуы;
• сақтандырушының қаржылық тұрақтылығы;
• клиенттерге көрсетілетін қызмет сапасы;
• консультациялық қолдаудың болуы;
• цифрлық сервистердің деңгейі.

Адам шарт талаптарын алдын ала неғұрлым мұқият зерделесе, оның қаржылық мақсаттары мен күткен нәтижелеріне сәйкес келетін ең қолайлы нұсқаны таңдау соғұрлым оңай болады.

Клиенттерді көбіне қандай шарттар қызықтырады?

BCC Life мамандарының байқауынша, зейнетақы аннуитетін таңдаған кезде адамдар көбіне болашақ төлемдердің тұрақтылығына, оларды арттыру мүмкіндігіне және отбасы мүдделерін қорғау тетіктеріне назар аударады. Сондықтан сақтандыру компанияларының ұсыныстарын салыстырған кезде мына мәселелерге назар аударған жөн:

• өмір бойы төлемдерді жүзеге асыру тәртібі;
• төлемдер мөлшерін арттыру шарттары;
• сақтандыру компаниясының пайдасын бөлуге қатысу мүмкіндігі;
• кепілдік берілген кезеңнің болуы;
• шарттың бүкіл қолданыс мерзімі ішінде клиентке көрсетілетін қызмет сапасы.

Мысалы, BCC Life компаниясының зейнетақы аннуитеттерінде шарт талаптарына сәйкес төлемдер мөлшерін жыл сайын 8%-ға арттыру қарастырылған. Сонымен қатар шартта белгіленген жағдайларда сақтандырушының пайдасын бөлуге қатысу мүмкіндігі және төлемдердің кепілдік берілген кезеңі қарастырылған.

Бұл ретте компания мамандары барлығына бірдей сәйкес келетін әмбебап шешім жоқ екенін атап өтеді. Зейнетақы аннуитетін таңдау адамның жасына, жинақ мөлшеріне, қаржылық мақсаттарына және болашақтағы болжамды табыс деңгейіне байланысты. Сондықтан шешім қабылдамас бұрын жеке есептеу жүргізіп, қолжетімді нұсқаларды салыстыру ұсынылады.

Зейнетақы аннуитеті мен БЖЗҚ: біреуін таңдау қажет пе?

Маңызды! Біреуін таңдау қажет емес, өйткені бұл құралдар бір-біріне қарама-қайшы емес. Зейнетақы аннуитеті тұрақты төлемдердің қосымша көзін қалыптастыруға мүмкіндік береді, ал міндетті зейнетақы жарналары БЖЗҚ-дағы жеке зейнетақы шотына түсе береді. Яғни қолданыстағы заңнама аясында бұл тетіктер болашақ зейнетақы табысын қалыптастырған кезде бірін-бірі толықтырады.

Зейнетақыны жоспарлау — болашаққа дайындық мәселесі

Әдетте көпшілік зейнетке шығатын уақыты жақындағанда ғана зейнетақы туралы ойлана бастайды. Алайда бұл әрдайым дұрыс шешім емес. Қазақстан заңнамасында қарастырылған мүмкіндіктер болашақтағы табысты қалыптастырудың әртүрлі нұсқаларын алдын ала бағалауға мүмкіндік береді.

Адам зейнетақыны жоспарлау мәселелеріне неғұрлым ертерек қызығушылық танытса, таңдау мүмкіндігі де соғұрлым көп болады. Зейнетақы аннуитеті — зейнет жасына жетпей-ақ тұрақты төлемдердің қосымша көзін қалыптастыруға және ұзақ мерзімді қаржылық жоспарлау мәселелеріне саналы түрде қарауға мүмкіндік беретін құралдардың бірі.

Бұл материал ақпараттық сипатқа ие және жеке қаржылық ұсыным болып саналмайды. Шешім қабылдамас бұрын шарт талаптарымен, заңнама талаптарымен танысып, жеке есеп алу ұсынылады.